Tegenstellingen... Als je in gezelschap van schrijver Frank Martinus Arion een paar dagen over Curaçao trekt, word je heen en weer geslingerd tussen verbazing, ergernis en bewondering. Wandel in Willemstad door het wijkje Kura Hulanda aan de Sint Annabaai. Fraai gerestaureerde huizen, een zoveel-sterrenhotel en een museum, gewijd aan de geschiedenis van de slavernij. Het grootste ter wereld in zijn soort, laat directeur Leo Helms trots weten.

De Nederlandse multimiljonair en mecenas Jacob Gelt Dekker is de man achter Kura Hulanda. Met de miljoenen die hij verdiende met bedrijven als Kwikfit en Budget Rent a Car bracht hij een collectie Afrikaanse, Caribische en Zuid-Amerikaanse kunst bijeen en bouwde er zijn eigen museum omheen.

Hoe grimmig de tegenstelling kan zijn, ontdek je dik dertig kilometer van Willemstad, in het landhuis Knip (Kenepa in het Papiamentoe), richting Westpunt. Daar vertelt antropologe Jean Henriques dat ze hoopt 700.000 Antilliaanse guldens (€ 350.000) te krijgen om een begin te maken met een historisch museum voor Curaçao. Ook daar staat de geschiedenis van de slavernij centraal. Een verzameling van betekenis is er nog niet.

Tegenstellingen... We stappen rond het middaguur met Frank Martinus Arion het nog stille Campo Alegre binnen, dat zo'n kleurrijke bijrol speelt in de roman Dubbelspel. Het hoerenkamp - eigendom van Nederlanders - ligt met zijn bungalowtjes langs de startbaan van vliegveld Hato. ‘Welkom', staat er op een bord, ‘Boven de 18 - Geen voedsel meebrengen - Geen wapens - For Pleasure Only'.

,,Geen volwassen man op Curaçao die niet in Campo is geweest,'' vertelt de Antilliaanse schrijver met een grijns, terwijl hij aan de bar een glas rum bestelt. Buiten is op grote videoschermen porno te zien. Meisjes hangen verveeld op stoelen. ,,Iedere man gaat, maar je praat er niet over. Ik heb er maanden gewoond toen ik een relatie met een van de meisjes had.''

De meisjes van plezier, afkomstig van andere eilanden en uit Zuid-Amerika, kunnen maximaal drie maanden achtereen in Campo werken. Dan moeten ze voor een jaar weg voordat ze er opnieuw aan de slag mogen.

‘s Avonds wordt er in de stad door een groep mannen onder een afdak domino gespeeld. Het spel met de witte stenen is in Nederland het domein van kinderen, op de Antillen is het overal en altijd een serieuze aangelegenheid voor volwassen mannen, met heuse kampioenschappen. In Arions prachtige, spannende Dubbelspel spelen vier mannen op een zondagmiddag domino onder een tamarindeboom. Ook tussen hen springen tegenstellingen in het oog, tussen arm en rijk, tussen huwelijkstrouw en ontrouw, tussen Curaçao, de andere eilanden en Nederland. Dubbelspel is een term uit het dominospel, maar staat ook voor andere lagen in het verhaal, dat dramatisch eindigt.

Genoeg om tijdens Nederland Leest over te praten, denkt ook Arion. ,,Ik ben nog altijd heel blij met dit boek, dat in 1973 verscheen,'' vertelt hij thuis in Willemstad. ,,Het was, toen ik er in 1961 in Nederland aan begon, een kort literair verhaal dat ik op een zondagmorgen schreef. ,,Boven mij woonden Antillianen. Ik ben hun het verhaal gaan voorlezen. Ze moesten er hard om lachen. Het was nog een typisch mannenverhaal: wat moet je doen om vrouwen te beheersen? Ik vond het nog niet goed genoeg om te publiceren, ik kende die vier hoofdrolspelers niet voldoende. Ik ben over de Antillen gaan nadenken, probeerde een vorm te zoeken. Ik begon de vier mannen te zien als vertegenwoordigers van onderdelen van de Antilliaanse gemeenschap.''

Behalve om liefde, haat en dood draait Dubbelspel ook om politieke motieven, die nog steeds spelen in de relatie van Nederland met de Antillen. Arion: ,,Het Koninkrijksstatuut van eind 1954 was voor mij een begin van vrijheid, waarin ik naïef geloofde omdat daarin staat: ‘Nederland, Suriname en Curaçao, uit vrije wil'. Ik heb nog steeds een idealistische redevoering van koningin Juliana uit die dagen. Later heb ik in dat statuut de klucht van de koe ontdekt, want dát is het. Je steelt de koe, verkoopt de boer zijn eigen koe en krijgt er nog geld op toe ook!

,,Tijdens mijn studie ben ik mij al gaan interesseren voor de rol van het Papiamentoe op de Antillen. Ik dacht: we moeten daar het onderwijs in het Papiamentoe doen, zeker de eerste twee schooljaren.'' Arion schreef Dubbelspel in het Nederlands, een vertaling in het Papiamentoe is onderweg. ,,Voor Antillianen zijn situaties in het boek heel herkenbaar. Hier bouwen mensen hun huis graag op een heuvel, omdat ze jaloers zijn op de hoogte van een berg. Een huis op een heuvel geeft status.''

De politieke ondertoon van zijn roman pikt iedereen op, verwacht Arion, die zichzelf ziet als politiek filosoof. Hij weidt er graag over uit: ,,Het woord democratie wordt tegenwoordig gebruikt alsof wij democratisch worden geboren. Nee, democratie moet je leren, democratie heeft voorwaarden. Eén daarvan is voorlichting, onderwijs, kennis van zaken. In Nederland kun je nauwelijks meer van democratie spreken. Het land wordt geregeerd door een paar experts in financiën, die ons vertellen waarom de belasting nu omhoog moet om over dertig jaar uitkeringen te kunnen doen.''

,,Er zijn een paar mensen die Zalm heten en er alles van weten, en een heleboel mensen die er niets van weten. Ik kan op basis van mijn kennis niet meer besluiten of iets goed is. Ik ben aan hen overgeleverd. Dubbelspel probeert te laten zien dat je niet zelf bepaalt wat je wilt. De vrije wil is veel minder vrij dan we denken.''