Nos Kos gerommel
18 March 2006 | By Jacob Gelt Dekker

Kenneth Gijsbertha, vermoedelijk de nieuwe MAN-minister voor Luchtvaart Nederlandse Antillen, erft niet veel van enige waarde. FOL-minister Salas liet in 2004 een ministerie na dat uitblonk door incompetentie en wel onder de zwarte schaduw van corruptie die de FOL over de hele regering wierp. PAR-minister Leeflang veranderde daar weinig aan. Ze voegde een historie van totale onbetrouwbaarheid, ondoorzichtigheid en privileges toe aan de toch al dubieuze reputatie, evenals openlijke vijandigheid en boosaardigheid tegenover menig investeerder. Leeflang, die behoort tot de minderheid van Antillianen die niet functioneel analfabeet is, gaf bovendien vele malen blijk van totaal onbegrip van de materie die haar werd voorgelegd.

Een reputatie van corruptie, boosaardigheid en onbetrouwbaarheid is bepaald niet wat bonafide investeerders in de luchtvaart zal aantrekken. Wat overblijft, naast de spartelende huidige spelers, zijn dubieuze partijen die zich juist in de linke soep van het ministerie thuis voelen als vissen in troebel water.

De huidige speler, de maatschappij uit Bonaire die om de haverklap van naam verandert, heeft een zeer moeilijke tijd achter de rug, maar heeft het hoofd tot op heden boven water gehouden. Veelbelovende aankondigingen van haar grootste aandeelhouder Niek Sandmann in het dagblad Amigoe in 2004 dat zijn maatschappij naar New York en Miami zou gaan vliegen en dat er aan tickets niets te verdienen zou zijn, maar wel aan verkoop van gebruikte vliegtuigen, hebben de afgelopen jaren weinig zoden aan de dijk gezet. Met veel moeite werd een route naar Valencia aangevraagd en verkregen, hetgeen voor menigeen een reden was om in verbazing de wenkbrauwen te fronsen. Immers, er zijn reeds twee Venezolaanse maatschappijen die de route Valencia-Curacao-Aruba vliegen terwijl het passagiersaanbod per dag nauwelijks meer is dan 40 man per dag. Hoe dan ook, uit advertenties moge geconcludeerd worden dat de Bonairiaan nu een lokaal net gaat vliegen met Fokker 100's.

Winair op Sint Maarten zit nog steeds met enorme financiële problemen en een besluitloze aandeelhouder, die alle sanering en overname van aandelen tot op heden tegenhoudt. De lage bezetting van de toestellen tijdens het laagseizoen, het niet betalen van tickets door overheden en de pensioenfondsen, en een te groot 'werkloos' personeelsbestand zijn vooral de bottle-necks voor een gezonde exploitatie.

Momenteel trekt Winair een wissel op de toekomst die vroeger of later verzilverd moet worden en dan is Leiden in last. Ook de partners van Sandmann en Niek zelf zouden nog steeds vasthouden aan hun claim van aandelen voor de miljoenen die zij in de maatschappij hebben gestoken. Het is een groot wespennest waar geen zichzelf respecterende zakenman iets mee te maken wil hebben.

Een aantal aanvragen voor EOC's en AOC's zou nog steeds in behandeling zijn bij de minister. Het betreft vooral aanvragers die niet de luchtvaart als doel maar als middel wensen te gebruiken voor hun subversieve praktijken.

De narco-industrie heeft de afgelopen zes jaar reeds vele tienduizenden kilo's cocaïne vanuit de Antillen naar Nederland gevlogen en tientallen miljoenen narco-dollars witgewassen. Dikke dossiers over Air Holland, Sobelair, DCA en DCE geven vele pikante details. De zaken waren te winstgevend voor de drugbaronnen om deze bronnen van inkomsten zonder slag of stoot op te geven. Ze zullen zich ongetwijfeld weer spoedig roeren.

De wereldrevolutie van de fundamentalistische Islam begint ook steeds meer de luchtvaart te gebruiken als middel voor hun terroristische evangelie. Plotseling moeten ook Zuid-Amerikaanse en Caribische moslims rechtstreeks naar de Hadj gevlogen worden. De in Engeland gevestigde Midden-Oosten heren met hun wereldimperium-fantasieën manifesteren zich ook op de Antillen onder de dekking van Surinaamse zakenlieden.

Venezuela's president Chavez, ook al een man met imperialistische dromen van een Bolivariaans wereldrijk dat zich moet uitstrekken van Cuba tot en met Chili, gebruikt olie, cocaïne en de luchtvaart als zijn wapens. Door afhankelijkheid te kweken op zeer zwakke Caribische eilandjes hoopt hij zijn invloedsfeer drastisch uit te breiden.

Dan zijn er nog de beroepsoplichters die uit zijn op de spaarcentjes van weduwen, wezen en kleine beleggers met mooie verhalen over obligaties met hoge renteopbrengsten, junk bonds, in luchtvaartmaatschappijen op de Nederlandse Antillen. Zelfs New Orleans' overheid trapte erin in 2003-2004 en stopte 700.000 dollar subsidie in een van de onderneminkjes, dat natuurlijk als sneeuw voor de zon verdween zonder ooit een vliegtuig in de lucht te brengen. Deze heren boeren blijkbaar zo goed dat we ze nog lang zullen tegenkomen in de luchtvaartarena.

Het is de vraag of Gijsbertha werkelijk moet pogen van deze rotzooi nog iets te maken door een eigen Antilliaanse maatschappij van de grond te tillen, koste wat kost. Uiteindelijk bloeit de toeristenindustrie op Aruba ook zonder een eigen civiele luchtvaartmaatschappij. De grote internationale spelers kennen de markt, hebben de geloofwaardigheid en de financiële armslag om de kleine lijntjes naar de Antilliaanse eilandjes naar behoren te bedienen.

De International Civil Aviation Organisation (ICAO), opgericht in 1945 in Montreal en sindsdien regelmatig ge-update (voor het laatst in Chicago in 2000-2001) heeft internationale verdragen gemaakt om te voorkomen dat een internationale maatschappij die in het ene land wordt erkend dezelfde moeizame en kostbare procedure in het volgende land ook nog eens moet uitvoeren. De Nederlandse Antillen zijn lid van de ICAO en daarom zijn de lokale wetten ondergeschikt aan die van de internationale verdragen. Salas noch Leeflang en vele andere voorgangers hebben zich hiervan iets aangetrokken. Zij wensten, hoe onwettig ook, hun eigen nationale procedures, Nos Kos-gerommel, in stand te houden. Het is voor Gijsbertha een open deur om zich eindelijk eens wat gelegen te laten leggen aan deze verdragen.

Hij zou, nu de Antilliaanse luchtvaart hoogmoed ten val is gekomen, en geen bonafide maatschappij er nog zin in heeft, weer een nieuwe weg in kunnen slaan. American Airlines, American Eagle, Delta en KLM, allen eens weggestuurd als maatschappijen die niet voldeden aan de eisen van de Antillen, zullen hem met grote achterdocht maar toch uiteindelijk welwillend ontvangen en wellicht komt er dan ooit een behoorlijk vliegtuig in het Antilliaans luchtruim.

Jacob Gelt Dekker